Статьи Обзоры статей

ЧЕСЛАВ МИЛОШ

ЧЕСЛАВ МИЛОШ

(1911–2004) Адам өлімі Керемет ақын екен. «Әлем әдебиеті» журналының екінші санында Әбубәкір Қайранның аудармасымен бір топ өлеңдері қазақ тілінде жа­рияланыпты. Әрине, аударма түпнұсқадан төмен болатыны белгілі жай, сонда да Чеслав Милоштың қазақ тіліндегі тәржімасының өзінде-ақ ақындығы аңқып тұр. «Адам өлсе – құлағаны бұл әлемнің бір…

ДЖОН СТЕЙНБЕК

ДЖОН СТЕЙНБЕК

(1902–1968) Американдық жазушы Джон Стейнбектің «Гроздья гнева» (қазақшасы, сірә, «Ашу тасқыны» болса керек) деген романын мұқият оқып шықтым. Джон Стейнбек мен алғаш оқыған америка қаламгері емес, оған дейін Марк Твен, Теодор Драйзер, Фрэнсис Скотт Фицджеральд, Эрнест Хемингуэй, Джек Лондон сияқты әйгілілерді былай қойғанда қазіргі көзі…

МИГЕЛЬ АНХЕЛЬ АСТУРИАС

МИГЕЛЬ АНХЕЛЬ АСТУРИАС

(1899–1974) Мигель Анхель Астуриастың испан тілінен аударылған «Сеньор Президент» деген саяси романын екінші рет оқып шықтым. Алғашқы оқығанда роман соншама әсер қалдырмап еді. Ол кезде Қазақстан КСРО құрамында болатын. Бүгінде тәуелсіздіктің он жылдығын атап өтіп жатқанда роман өзгеше әсер қалдырды. Оның себебі, романдағы суреттелген жайлармен…

ЭРНЕСТ ХЕМИНГУЭЙ

ЭРНЕСТ ХЕМИНГУЭЙ

(1899–1961) Жазушының «Шал мен теңіз» деген шығармасын қайтадан оқып шықтым. Айтулы дүние! Теңіз туралы мол мағлұмат бар. Алайда мәселе теңізде емес, адамда. Орасан үлкен балықпен арпалысып әлсіреген балықшы шалдың мына сөзіне назар аударайық. «Но че¬ловек не для того создан, чтобы терпеть поражения. Человека можно уничтожить,…

ХОРХЕ ЛУИС БОРХЕС

ХОРХЕ ЛУИС БОРХЕС

(1899–1986) Борхес Дон Кихот және Мигель де Сервантес туралы айта келе, мынандай түйін жасайды: «Ибо литература начинается мифом и заканчивается им» (Хорхе Луис Борхес. – Москва: Радуга, 1984. – С.231). Әдебиет өмір шындығын баяндайды деген түсінік санамызға әбден сіңген, оқырман қауымға Борхестің бұл пікірі кереғар.…

УИЛЬЯМ ФОЛКНЕР

УИЛЬЯМ ФОЛКНЕР

(1897–1962) Американдық жазушы Уильям Фолкнер 1950 жылы Нобель сыйлығының иегері болды. Оның орыс тіліне аударылған «Шум и ярость» деген романымен таныстым. Сірә, оның қазақшасы «Айғай және азап» болса керек. Өмірдің айғай, өмірдің азап екені белгілі жайлар емес пе? Романның бұлайша аталуын жазушы Уильям Шекспирдің Макбет…

АКУТАГАВА

АКУТАГАВА

(1892–1927) «Хабар» телеарнасынан (15.02.1998) Акира Куросаваның «Расемон» атты кинофильмін көрдім. Бұл Акутагаваның «Орман ішінде» («В чаще») деген әңгімесі негізінде қойылған екен.Акутагава отыз алты жасында 1927 жылы өлген, яғни, кинофильм сценарийіне қатысы жоқ. Акира Куросава «Орман ішінде» деген әңгімеге «Расемон қақпасы» деген әңгімені қосқан. Бірақ, бұдан…

ТЕОДОР ДРАЙЗЕР

ТЕОДОР ДРАЙЗЕР

(1871–1945) Ол көпбалалы отбасынан шыққан, оның өмірбаянын жазушылар тоғызыншы бала дейді. Демек, Теодор жас кезінен жазушылықты көріп өскен, оның үстіне денсаулығы да мықты болмаған көрінеді, бірақ жазушының қиялының өрісі өте кең. Студент кезімде оқыған «Стоик», «Тинтон», «Финансист», «Қарындас Керри», «Американдық трагедия» шығармаларында Американың бар бол­мысын…

ДЖОН ГОЛСУОРСИ

ДЖОН ГОЛСУОРСИ

(1867–1933) Әдеби тәжірибе айтарлықтай мәселе. Осы жайға орай есіме ағылшын жазушысы Джон Голсуорси туралы естелік оралып отыр. «Шетелдік әдебиет» пәні бағдарламасы бойынша ағылшын әдебиеті классигінің бірі болып саналатын осы жазушының «Форсайттар са­гасы» деген романын оқып, семинар сабағында, өзімізше талдадық. Шығарма көлемді болғандықтан, оны алдын ала,…

ДЖОРДЖ БЕРНАРД ШОУ

ДЖОРДЖ БЕРНАРД ШОУ

(1856–1950) Бернард Шоудың «Адам ата – Хауа ана» (Тұңғыш қанішер) атты екі бөлімді драмасын оқып шықтым. Аударған Өтен Ахмет, шығарма «Әлем әдебиеті» журналының 2012 жылғы екінші санында жарияланған. Адам ата мен Хауа ана туралы аңыз-хикая жеті миллиард адамның жартысына қатысты. Иудаизм, христиан, ислам діндерінде Адам…

ОНОРЕ ДЕ БАЛЬЗАК

ОНОРЕ ДЕ БАЛЬЗАК

(1799–1850) Бальзактың орыс тіліне аударылған шығармаларын студенттік жылдары түгел дерлік оқып шыққан едім. Әрине, Бальзакты оқу бар да, оны түсіну бар. Мен француз емеспін, сондықтан қабылдау маған оңай шаруа болған жоқ. Бір сәті түсіп, бертін келе, «Шагреневая кожа» деген романын қайта оқып шықтым. Соншама ұнаттым…

ЛЕВ ТОЛСТОЙ

ЛЕВ ТОЛСТОЙ

(1828–1910) «Хажы-Мұратты» қайтадан оқып шықтым. Бала кезімде бұл шығармамен танысқаным бар еді, бірақ, ол кездегі түсінік өзгеше арнада екен. Шығарманың құндылығын біздің заманымызда болған Шешенстандағы екі соғыс анықтады. Кезінде КСРО деп аталған «Советтік Империя» құрамына енген халықтардың, менің білуімше, орыстармен осыншама ұзақ соғысқан шешендерден өзге…

«Қазақпын» деп жар салып…

«Қазақпын» деп жар салып…

Мәкен Өсербаева, Қ. Сәрсекеевтің курстасы 1958 жылы мен КазГУ-дың филология факультетіне оқуға түстім. Оның бір тобы журналистерді дайындайды екен. Сол жазда-ақ бәрімізді Ақмола облысына астық жинау науқанына алды да кетті. Облыстың шеткері ауданының тың игерілгенде құрылған совхозына апарып, алыстағы қырман басына түсірді. Үш вагон тұр,…

Последний из могикан

Последний из могикан

Помнить о человеке, вошедшем в историю отечественной науки, всегда важно. И хорошо, что в этом нам помогают книги… Недавно в Казахском национальном университете им. Аль-Фараби состоялась презентация сборника воспоминаний об академике Евгении Гвоздеве – создателе научной школы экологической паразитологии в Казахстане. Книга выпущена в серии…

Ақы­рет аза­бын жең­ген адам

Ақы­рет аза­бын жең­ген адам

Қуа­ныш Та­за­бек­қы­зы Ке­лім­бе­то­ва­мен ­сұх­бат-әң­гі­ме  Фи­ло­ло­гия ғы­лым­да­ры­ның док­то­ры, про­фес­сор, сыр­шыл жа­зу­шы, та­ма­ша ау­дар­ма­шы Не­мат Ке­лім­бе­тов – ғы­лым­ға да, көр­кем әде­биет­ке де, ау­дар­ма са­ла­сы­на да қо­мақ­ты үлес қос­қан қа­зақ­тың оқы­мыс­ты­сы. Ол бүт­кіл шы­ғар­ма­шы­лық ең­бе­гі­нің едәуір бө­лі­гін жұлын ісі­гі дер­ті­не шал­ды­ғып, аса күр­де­лі ней­ро­хи­рур­гия­лық опе­ра­ция жа­сат­қан­нан кейін­гі ауыр…

Из жизни великих

Из жизни великих

В серии «Өнегелі өмір» о жизни и творчестве известных государственных и общественных деятелей, ученых вышли новые книги В 2011 году вышла в свет первая книга этой серии – о докторе юридических наук, профессоре, академике Национальной академии Республики Казахстан Салыке Зимановиче Зиманове. Всего в рамках данной серии…

1 2 3 16